Krytyczne myślenie to jedna z niezbędnych umiejętności potrzebnych dla zapewnienia wysokiej jakości opieki zdrowotnej. Pielęgniarki codziennie podejmują decyzje wpływające na bezpieczeństwo pacjentów. Muszą one szybko analizować dane i przewidywać skutki swoich działań. Sytuacje kliniczne w stanach nagłych wymagają błyskawicznej reakcji. Brak umiejętności analizy może prowadzić do poważnych konsekwencji dla chorego. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca stosowanie symulacji w edukacji medycznej. Ta metoda poprawia zdolności myślenia w złożonych sytuacjach klinicznych, co dowodzi szwedzkie badanie.
Struktura i cele szwedzkiego badania klinicznego
Badanie przeprowadzono na uniwersytecie w południowo-zachodniej Szwecji. Wykorzystano projekt quasi-eksperymentalny z pomiarem przed i po interwencji. W eksperymencie wzięło udział sześćdziesięciu jeden studentów pielęgniarstwa. Uczestnicy byli na trzecim roku studiów licencjackich. Średni wiek badanej grupy wynosił trzydzieści lat. Głównym celem było sprawdzenie wpływu symulacji mieszanej na krytyczne myślenie. Kurs trwał jeden semestr i obejmował 7,5 punktów ECTS. Program koncentrował się na opiece nad pacjentem w stanach nagłych. Kadra dydaktyczna składała się z doświadczonych specjalistów pielęgniarstwa ratunkowego. Pielęgniarki brały udział w zajęciach w centrum kształcenia klinicznego.
Struktura i cele szwedzkiego badania
Badanie przeprowadzono na uniwersytecie w południowo-zachodniej Szwecji. Wykorzystano projekt quasi-eksperymentalny z pomiarem przed i po interwencji. W eksperymencie wzięło udział sześćdziesięciu jeden studentów pielęgniarstwa. Uczestnicy byli na trzecim roku studiów licencjackich. Średni wiek badanej grupy wynosił trzydzieści lat. Głównym celem było sprawdzenie wpływu symulacji medycznej na krytyczne myślenie. Kurs trwał jeden semestr i obejmował 7,5 punktów ECTS. Program koncentrował się na opiece nad pacjentem w stanach nagłych. Kadra dydaktyczna składała się z doświadczonych specjalistów pielęgniarstwa ratunkowego. Studentki i studenci brali udział w zajęciach w centrum kształcenia klinicznego.
Wykorzystanie wirtualnych pacjentów w procesie nauki
Studenci korzystali z wirtualnego pacjenta Body Interact za pomocą platformy internetowej. Uczelnia udostępniła również stół dotykowy o przekątnej pięćdziesięciu pięciu cali. Urządzenie pozwala na interakcję z wirtualnymi pacjentami w różnym wieku. Studenci mogą przeprowadzać wywiady i badać fizykalnie wirtualne osoby. System umożliwia monitorowanie parametrów życiowych i zlecanie testów diagnostycznych. Uczestnicy mieli dostęp do pięciu różnych przypadków klinicznych. Każdy student mógł trenować dowolną liczbę razy przed egzaminem. Technologia ta daje natychmiastową informację zwrotną o podjętych działaniach. Częścią kursu były także ćwiczenia z zaawansowanymi symulatorami marki Gaumard. Wykorzystano w badaniu symulatory dorosłych oraz dziecięce modele pediatryczne. Sala szkoleniowa imitowała rzeczywiste środowisko szpitalne z pełnym wyposażeniem. Studenci pracowali w zespołach składających się z trzech osób. Głównym tematem było zarządzanie zasobami w sytuacjach kryzysowych. Uczestnicy musieli stosować ustrukturyzowaną metodę oceny pacjenta A-E. Skupiano się na drożności dróg oddechowych i stabilizacji krążenia. Ćwiczenia obejmowały również naukę podawania tlenu i płynów infuzyjnych.
Rola debriefingu i refleksji w edukacji medycznej
Sesje debriefingu odbywały się po każdym zadaniu symulacyjnym. Refleksja nad własnym działaniem jest kluczowa dla procesu uczenia się. Dyskusje prowadzono w bezpiecznej i otwartej atmosferze. Debriefing składał się z fazy opisu, analizy oraz aplikacji wiedzy. Studenci otrzymywali szczegółowe informacje zwrotne od swoich nauczycieli. Analizowano mocne i słabe strony pracy zespołowej. Samodzielne ocenianie własnych potrzeb edukacyjnych było ważnym elementem kursu. Refleksja pomaga przekształcać wiedzę teoretyczną w praktyczne umiejętności kliniczne. Bezpieczne środowisko pozwala na naukę na błędach bez ryzyka dla pacjentów.
Szczegółowa analiza wyników badania
Do pomiaru zdolności myślenia wykorzystano kwestionariusz CTQ. Składa się on z dwudziestu ośmiu pozycji w skali punktowej. Średni wynik po zakończeniu kursu był statystycznie wyższy. Przed interwencją studenci osiągali średnio osiemdziesiąt cztery punkty. Po kursie wynik wzrósł do prawie osiemdziesięciu dziewięciu punktów. Analiza Wilcoxona również wykazała istotny wzrost kompetencji studentów. Czterdziestu siedmiu uczestników odnotowało poprawę swojego wyniku.Badacze sprawdzili wpływ zmiennych demograficznych na wyniki testów. Analizy nie wykazały różnic istotnych statystycznie między kobietami i mężczyznami. Wiek uczestników nie różnicował poziomu zdolności krytycznego myślenia. Starsi studenci osiągali podobne rezultaty jak ich młodsze koleżanki i koledzy. Wyniki te są zgodne z częścią wcześniejszych badań naukowych. Inne czynniki mogą mieć większe znaczenie dla rozwoju kompetencji. Doświadczenie kliniczne i jakość edukacji odgrywają tu decydującą rolę. Należy unikać stereotypów związanych z wiekiem w nauczaniu pielęgniarstwa. Każdy student ma potencjał do rozwijania celowego osądu klinicznego.
Wnioski
Autorzy badania zgodnie twierdzą, że kursy oparte na symulacji medycznej powinny stać się standardem edukacyjnym. Rozwijają one umiejętności niezbędne do pracy w oddziałach ratunkowych. Krytyczne myślenie bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo leczonych osób. Pielęgniarki muszą umieć selekcjonować istotne informacje kliniczne. Nowoczesne technologie wspierają przygotowanie do rzeczywistej pracy w szpitalu. Innowacyjne metody dydaktyczne budują pewność siebie przyszłych kadr medycznych. Inwestowanie w rozwój symulacji jest inwestycją w zdrowie społeczeństwa. Szwedzkie badanie dostarcza cennych dowodów na skuteczność tego podejścia.
Nursing students’ critical thinking after a blended simulation course: A quasi-experimental study”, a jej autorami są H. Andersson oraz E. Sterner.